Szkodniki i epidemie

W przeszłości uważano, ze plagi i epidemie są zesłaną przez Boga karą za grzechy rodzaju ludzkiego. Dziś juz wiadomo, ze w wielu wypad­kach przyczyną spustoszeń jest, stwarzająca korzystne warunki dla rozwoju szkodników, ingerencja człowieka w środowisko naturalne.

Najbardziej znaną epidemią w historii ludz­kości była prawdopodobnie epidemia dżu­my, która w XIV wieku ogarnęła niemal całą Europę. Zakażenie następowało za pośred­nictwem pcheł przenoszących pałeczki dżumy ze szczurów na człowieka.

Choroby

Do insektów roznoszących choroby należy m.in. samica komara widliszka. Jej ukąszenie wywołu­je malarię, chorobę na którą corocznie zapada ponad 260 milionów ludzi na całym świecie. Prob­lemowi kontroli populacji komarów w rejonach zagrożonych poświęcono w latach 50. i 60. nasze­go wieku wiele uwagi. Podstawowym sposobem zwalczania szkodnika było stosowanie środka owa­dobójczego DDT. Początkowo udało się w znacz­nym stopniu ograniczyć liczbę osobników, jed­nakże gdy zmalała intensywność akcji, a komar widliszek uodpornił się na działanie DDT, wzro­sła ona ponownie.

Działania podjęte na obszarach zagrożonych śpiączką afrykańską - chorobą roznoszoną przez muchy tse-tse - pociągnęły za sobą pewne niepo­żądane konsekwencje. Po opanowaniu plagi much, rejony te zasiedlili farmerzy, a nie kontrolowany wypas zwierząt doprowadził do erozji gleby. Dzika zwierzyna, odporna na działanie świdrowców, pierwotniaków roznoszonych przez muchy tse-tse, spychana jest na coraz mniejsze terytoria.

Innymi organizmami chorobotwórczymi są bak­terie i grzyby. W Afryce bakterie pasożytnicze wy­wołują ślepotę rzeczną, chorobę, której ofiarą pada każdego roku około 17 min ludzi. Z kolei derma-tofity są przyczyną chorób grzybiczych.